Kresy Rzeczypospolitej to historyczna nazwa wschodnich ziem państwa polskiego, które przez stulecia stanowiły pogranicze kulturowe, religijne i etniczne.
W zależności od epoki zakres pojęcia „Kresy” był różny, jednak najczęściej odnosi się do ziem należących do II Rzeczpospolita przed wybuchem II wojny światowej.
Do najważniejszych miast Kresów należały:
- Lwów – ważny ośrodek nauki, kultury i administracji.
- Wilno – historyczna stolica Wielkiego Księstwa Litewskiego i ważny ośrodek polskiej kultury.
- Grodno.
- Brześć.
- Łuck.
- Stanisławów.
- Tarnopol.
- Pińsk.
Obszar Kresów obejmował m.in.:
- Wileńszczyznę,
- Nowogródczyznę,
- Polesie,
- Wołyń,
- Podole,
- Pokucie,
- Galicję Wschodnią.
Po agresji III Rzesza na Polskę 1 września 1939 r. oraz napaści Związek Radziecki 17 września 1939 r. w wyniku realizacji postanowień Pakt Ribbentrop–Mołotow Kresy znalazły się pod okupacją sowiecką. Po zakończeniu II wojny światowej granice Polski zostały przesunięte na zachód, a większość Kresów weszła w skład dzisiejszej Litwy, Białorusi i Ukrainy.
Kresy były miejscem współistnienia wielu narodów i kultur – Polaków, Litwinów, Białorusinów, Ukraińców, Żydów, Ormian i Tatarów. Pozostawiły po sobie bogate dziedzictwo architektoniczne, literackie i religijne. Z Kresami związani byli m.in. Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki oraz Stanisław Lem.
Dla wielu Polaków Kresy pozostają ważnym elementem pamięci historycznej i rodzinnych korzeni. Współcześnie dziedzictwo tych ziem jest pielęgnowane przez liczne organizacje społeczne, środowiska kresowe oraz potomków dawnych mieszkańców